أبي الفتح الكراجكي ( مترجم : كمره اى )
72
كنز الفوائد ( گنجينه معارف شيعه اماميه ) ( فارسى )
بمرافعه كشيد و نزد شريح قاضى رفتند در ايام حكومت امير مؤمنان ( ع ) و سخن خود را مطرح كردند و در حكم ميان آنها حيران ماند و نتوانست و ندانست چه حكمى كند ميان آنها ، و آنها را نزد امير مؤمنان ( ع ) فرستاد و داستان خود را براى آن حضرت بيان كردند و آن را خوشمزه دانست و فرمود : اين امر ناشايستى است ( پول غذا از مهمان گرفتن ) و ستيزه در آن زشت است و با هم سازش كنيد كه نيكوتر است و آنكه سه گرده داشت گفت : من جز به حق و حساب خود راضى نيستم و بدان چه حكم قضيه است امير مؤمنان ( ع ) به دو فرمود : اكنون كه سر سازش ندارى و جز قضاوت به حق را نخواهى يكدرهم از تو است و هفت درهم از رفيق تو ، با شگفتى او و ديگران گفت : اى امير مؤمنان راه اين قضاوت را براى من بيان كن تا به كار خود بينا باشم ، فرمود : من به تو ياد مىدهم . آيا همهء مال شما دوتا ، هشت گرده نبوده كه هر كدام به حساب يك سوم از آن خورديد ؟ گفت : چرا ، فرمود : هر كدام شما هشت سوم گردهها را خورديد آنكه پنج گرده داشته پانزده سوم داشته كه خودش هشت سوم آن را خورده و هفت از آن بجا مانده و تو سه گرده داشتى كه نه سوم است و خودت هشت سوم آن را خوردى و يك سوم بجا مانده پس رفيق تو هفت درهم طلب دارد و تو يكدرهم و هر دو دانسته و فهميده از نزد آن حضرت برگشتند « 1 » .
--> ( 1 ) اين يك قضيهء رياضى است كه برگشت آن به پيدا كردن مخرج مشترك 3 شمار خورندهها و 8 شمار گردهها است كه مىشود 24 تقسيم بر 3 و خارج قسمت مىشود 8 و با تطبيق بر 3 * 5 و 3 * 3 نتيجهء مطلوب بدست مىآيد .